کارشناس آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد با بیان این که رژ لب از پرمصرفترین فرآوردههای آرایشی است که مستقیم با پوست و مخاط لب تماس دارد، تأکید کرد: شواهد علمی نشان میدهد رژ لبهای دارای مجوز بهداشتی در صورت استفاده صحیح، ایمن هستند و تاکنون مدرک معتبری مبنی بر سرطانزا بودن مصرف معمول آنها ارائه نشده است.
کارشناس آرایشی بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد:
رژ لب به تنهایی عامل سرطان نیست
وی با بیان اینکه کیفیت محصول، ترکیبات تشکیلدهنده، شرایط نگهداری و رعایت اصول بهداشتی از مهمترین عوامل مؤثر در ایمنی این فرآوردهها هستند، افزود: در کنار این موارد، نظارت مستمر بر زنجیره تولید، توزیع و عرضه محصولات آرایشی و بهداشتی نیز نقش مهمی در حفظ سلامت مصرفکنندگان دارد.
این کارشناس محصولات آرایشی و بهداشتی ضمن اشاره به اینکه در ایران، نظارت بر تولید، توزیع و عرضه محصولات آرایشی و بهداشتی بر عهده معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی است، گفت: در این راستا، کارشناسان معاونت غذا و دارو بهصورت دورهای و تصادفی از واحدهای تولیدی، مراکز توزیع، داروخانهها و فروشگاههای عرضه محصولات آرایشی و بهداشتی بازدید میکنند و با همکاری سایر دستگاههای اجرایی نیز بازرسیهای مشترکی از مراکز عمده پخش، با هدف پیشگیری و مقابله با قاچاق کالاهای سلامتمحور، انجام میشود.
مزرعهسفیدی خاطرنشان کرد: در این بازرسیها، اصالت، سلامت و کیفیت فرآوردهها مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، مطابق مقررات قانونی اقدامات لازم انجام میشود و همچنین مشخصات فرآوردههای آرایشی و بهداشتی غیرمجاز شناساییشده برای اطلاعرسانی عمومی به سازمان غذا و دارو ارسال میشود.
وی مهمترین تخلفات مشاهدهشده در این حوزه را عرضه محصولات قاچاق و تقلبی فاقد مجوزهای بهداشتی و کد اصالت، فروش فرآوردههای تاریخگذشته و نگهداری محصولات در شرایط نامناسب عنوان کرد و گفت: نگهداری نامناسب میتواند موجب فساد شیمیایی محصول، کاهش کیفیت و افزایش احتمال بروز مخاطرات برای مصرفکنندگان شود.
وی در ادامه با اشاره به یکی از مهمترین دغدغههای مطرح شده درباره رژ لبها، اظهار کرد: وجود مقادیر اندکی از فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم، آرسنیک، نیکل و کروم در برخی رژ لبها همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است، اما باید توجه داشت که این عناصر معمولاً بهعنوان ناخالصی مواد اولیه وارد فرآورده میشوند و بهصورت عمدی به ترکیبات رژ لب افزوده نمیشوند.
این کارشناس افزود: بررسیهای سازمان غذا و داروی آمریکا نشان داده است غلظت این فلزات در اغلب محصولات استاندارد بسیار پایینتر از سطوح نگرانکننده بوده و با توجه به میزان اندک بلع رژ لب در مصرف روزانه، خطری برای سلامت مصرفکنندگان ایجاد نمیکند، اما استفاده از محصولات تقلبی، قاچاق، فاقد مجوز یا تولیدشده با مواد اولیه نامرغوب میتواند احتمال مواجهه با فلزات سنگین و سایر آلایندههای شیمیایی را افزایش دهد.
مزرعهسفیدی در ادامه درباره شایعترین عوارض مصرف رژ لب نیز گفت: واکنشهای آلرژیک و حساسیتهای پوستی از مهمترین عوارض مصرف این فرآوردهها به شمار میروند که این واکنشها معمولاً در اثر وجود ترکیباتی مانند عطرها، اسانسها، برخی رنگدانهها، مواد نگهدارنده و لانولین ایجاد میشوند و میتوانند با علائمی مانند قرمزی، خارش، سوزش، خشکی، پوستهریزی، ترک لب یا التهاب اطراف دهان همراه باشند.
وی افزود: احتمال بروز این عوارض در افراد مبتلا به اگزما، پوست حساس یا دارای سابقه آلرژی بیشتر است و در صورت تداوم علائم، مصرف محصول باید متوقف شده و فرد برای بررسی و درمان به پزشک مراجعه کند.
این کارشناس همچنین با اشاره به خشکی و ترکخوردگی لب در برخی مصرفکنندگان اظهار کرد: این عارضه بهویژه در استفاده از رژ لبهای مات و بادوام بیشتر مشاهده میشود، زیرا این محصولات معمولاً حاوی ترکیبات فرار یا الکل هستند که میتوانند رطوبت طبیعی لب را کاهش داده و زمینه ایجاد پوستهپوسته شدن و ترکهای سطحی را فراهم کنند.
وی توصیه کرد: استفاده از بالم لب یا مرطوبکننده مناسب پیش از آرایش یا پس از پاک کردن رژ لب، میتواند به حفظ رطوبت طبیعی و سلامت پوست لب کمک کند.
مزرعهسفیدی با اشاره به اهمیت رعایت اصول بهداشت فردی در استفاده از فرآوردههای آرایشی، اظهار کرد: رژ لب در صورت استفاده مشترک میتواند به عاملی برای انتقال برخی عوامل بیماریزا تبدیل شود که ویروس هرپس سیمپلکس نوع یک، عامل تبخال، برخی باکتریها و قارچها از جمله میکروارگانیسمهایی هستند که از طریق تماس مستقیم با رژ لب آلوده قابلیت انتقال دارند.
وی ادامه داد: به همین دلیل استفاده مشترک از رژ لب به هیچ عنوان توصیه نمیشود و در مراکز آرایشی نیز باید از اپلیکاتورهای یکبارمصرف استفاده شود؛ همچنین افرادی که به تبخال یا سایر عفونتهای لب مبتلا هستند، بهتر است رژ لب استفادهشده را دور بیندازند، زیرا امکان باقی ماندن ویروس روی سطح محصول وجود دارد.
این کارشناس آرایشی و بهداشتی با بیان اینکه مقدار اندکی از رژ لب هنگام غذا خوردن یا نوشیدن وارد دستگاه گوارش میشود، گفت: مطالعات نشان میدهد این میزان در محصولات استاندارد بسیار کمتر از حدی است که برای سلامت افراد بزرگسال خطر ایجاد کند، اما باید از قرار گرفتن رژ لب در دسترس کودکان جلوگیری شود، زیرا بلع مقدار زیاد آن میتواند موجب بروز مشکلات گوارشی شود.
وی در ادامه به نگرانیهای مطرحشده درباره برخی ترکیبات شیمیایی موجود در فرآوردههای آرایشی اشاره کرد و افزود: در سالهای اخیر درباره پارابنها، فتالات و برخی ترکیبات شیمیایی موجود در محصولات آرایشی نگرانیهایی مطرح شده است.
این کارشناس آرایشی و بهداشتی ضمن تاکید بر اینکه برخی مطالعات آزمایشگاهی احتمال اثرات هورمونی این ترکیبات را بررسی کردهاند، اما تاکنون شواهد علمی قطعی مبنی بر اینکه مقادیر مجاز آنها در محصولات آرایشی موجب بروز بیماری در انسان شود، ارائه نشده است، گفت: با این وجود، بسیاری از تولیدکنندگان برای افزایش ایمنی و جلب اعتماد مصرفکنندگان، محصولات فاقد این ترکیبات را نیز تولید میکنند.
مزرعهسفیدی با تأکید بر اینکه رژ لب استاندارد بهتنهایی موجب تیرگی دائمی لب نمیشود، اظهار کرد: استفاده طولانیمدت از محصولات بیکیفیت، بروز حساسیتهای مزمن، تماس مکرر با نور خورشید، مصرف دخانیات یا تحریک مداوم لب میتواند زمینه افزایش رنگدانههای این ناحیه را فراهم کند.
وی افزود: از آنجا که پوست لب نسبت به سایر نواحی پوست ملانین کمتری دارد، استفاده از رژ لب یا بالم لب حاوی فاکتور محافظتی در برابر نور خورشید ((SPF ۱۵ یا بالاتردر محیطهای آفتابی میتواند از آسیب ناشی از اشعه فرابنفش جلوگیری کند.
وی با اشاره به اینکه رژ لب باید در محیطی خشک، دور از نور مستقیم خورشید و در دمای حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد نگهداری شود، گفت: قرار دادن آن در خودرو، کنار پنجره یا در محیطهای گرم و مرطوب مانند حمام میتواند موجب تغییر ساختار شیمیایی، کاهش کیفیت و افزایش احتمال رشد میکروارگانیسمها شود.
این کارشناس آرایشی و بهداشتی ضمن بیان اینکه رژ لب جامد معمولاً بین ۱۲ تا ۲۴ ماه و رژ لب مایع بین ۶ تا ۱۲ ماه پس از باز شدن قابل استفاده است، گفت: تغییر بو، تغییر رنگ، جدا شدن روغن از بافت محصول، ایجاد دانههای ریز یا تغییر قوام از نشانههای فساد فرآورده محسوب میشود و در چنین شرایطی باید محصول را دور انداخت، حتی اگر تاریخ انقضای درجشده روی بستهبندی هنوز به پایان نرسیده باشد.
وی با بیان اینکه بهتر است هر چند هفته یکبار سطح رژ لب با بریدن چند میلیمتر از قسمت ابتدایی آن تازهسازی شده و سپس با پنبه آغشته به الکل ۷۰ درصد ضدعفونی شود، اظهار کرد: پاک کردن کامل رژ لب پیش از خواب با استفاده از پاککنندههای آرایشی مناسب و استفاده از مرطوبکننده لب پس از آن، به حفظ سلامت پوست لب و جلوگیری از خشکی و التهاب کمک میکند.
مزرعهسفیدی با بیان اینکه برخی گروهها باید در انتخاب فرآوردههای آرایشی دقت بیشتری داشته باشند، اظهار کرد: زنان باردار، افراد مبتلا به اگزما یا آلرژیهای پوستی، افراد دارای سابقه تبخال مکرر و همچنین کسانی که داروهایی مانند ایزوترتینوئین مصرف میکنند، بهتر است از محصولات معتبر، دارای مجوز بهداشتی و حاوی ترکیبات مرطوبکننده استفاده کنند.
وی درباره مخاطرات استفاده از فرآوردههای آرایشی قاچاق، تقلبی یا فاقد مجوز نیز گفت: این محصولات به دلیل نامشخص بودن شرایط تولید، حملونقل، نگهداری و کنترل کیفیت، نباید مورد استفاده قرار گیرند و مصرف آنها میتواند در کوتاهمدت و بلندمدت با عوارضی مانند حساسیتهای پوستی، واکنشهای آلرژیک، التهاب، مسمومیت و سایر مشکلات سلامت همراه باشد.
این کارشناس آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد افزود: شهروندان باید فرآوردههای آرایشی و بهداشتی را تنها از داروخانهها، فروشگاهها و مراکز صنفی معتبر دارای پروانه کسب تهیه کنند و هنگام خرید نیز به وجود تاریخ تولید، تاریخ انقضا، پروانه بهداشتی، نشان سیب سلامت و کد ۱۶ رقمی IRC روی محصول توجه داشته باشند.
وی ادامه داد: مصرفکنندگان همچنین میتوانند برای اطمینان از اصالت کالا، مشخصات محصول را از طریق سامانه رهگیری و کنترل اصالت فرآوردههای سلامتمحور (TTAC) و همچنین سامانه FDACRM استعلام کنند.
مزرعهسفیدی درباره نحوه برخورد با فرآوردههای غیرمجاز در بازار نیز اظهار کرد: در صورت شناسایی رژ لب یا سایر فرآوردههای آرایشی و بهداشتی غیرمجاز، گزارشهای مردمی و شکایتهای مربوط به عرضه محصولات قاچاق، فاقد مجوز، مشکوک از نظر کیفیت یا دارای عوارض ناشی از مصرف، توسط کارشناسان معاونت غذا و دارو بررسی و ارزیابی میشود و در صورت احراز تخلف، مطابق مقررات نسبت به جمعآوری محصول از سطح عرضه و برخورد قانونی با عرضهکنندگان اقدام خواهد شد.
وی افزود: شهروندان در صورت مشاهده عرضه و فروش فرآوردههای آرایشی و بهداشتی قاچاق یا غیرمجاز و یا در صورت بروز هرگونه مشکل مرتبط با سلامت، کیفیت یا عوارض ناشی از مصرف این محصولات، میتوانند از طریق سامانه تلفنی ۱۹۰، سامانه FDACRM و یا ارتباط با کارشناس دریافت شکایتهای حوزه آرایشی و بهداشتی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد به شماره ۳۱۷۹۲۰۶۳، موضوع را گزارش کنند تا در کوتاهترین زمان ممکن مورد بررسی قرار گیرد و نتیجه نیز به اطلاع گزارشدهنده برسد.
این کارشناس تأکید کرد: شواهد علمی نشان میدهد رژ لبهای استاندارد و دارای مجوز، در صورت استفاده صحیح و رعایت اصول بهداشتی، خطر قابل توجهی برای سلامت ایجاد نمیکنند.
مزرعهسفیدی در پایان گفت: کیفیت مواد اولیه، انتخاب برندهای معتبر، خرید از مراکز مجاز، توجه به تاریخ تولید و انقضا، بررسی اصالت کالا، رعایت شرایط نگهداری، پرهیز از استفاده مشترک و تعویض بهموقع محصول از مهمترین عوامل مؤثر بر ایمنی این فرآوردهها هستند و در مقابل، استفاده از رژ لبهای قاچاق، تقلبی، تاریخگذشته یا نگهداریشده در شرایط نامناسب میتواند احتمال بروز حساسیت، آلودگی میکروبی، مواجهه با آلایندههای شیمیایی و سایر عوارض مرتبط با سلامت را افزایش دهد.
منبع : ایسنا
