مکمل خوراکی یا کرم موضعی؟ اگر نمیدانید برای داشتن پوستی شاداب و جوان، کلاژن پپتیدی بهتر است یا کرم کلاژن، نظر متخصصان پوست و یافتههای علمی را بخوانید.
به گزارش زیبانا، کلاژن یکی از مهمترین پروتئینهای بدن است که نقش اساسی در حفظ استحکام، قوام و جوانی پوست دارد. اما با افزایش سن، تولید طبیعی کلاژن کاهش مییابد و در نتیجه، چینوچروک، افتادگی و کاهش خاصیت ارتجاعی پوست ظاهر میشوند.
سالهاست این پرسش مطرح است که مصرف مکملهای خوراکی کلاژن پپتیدی مؤثرتر است یا استفاده از کرمهای کلاژن؟
متخصصان پوست، به این سؤال پاسخ دادهاند.
تفاوت کلاژن پپتیدی و کرم کلاژن چیست؟
دکتر گویل میگوید اگرچه این دو محصول هر دو با نام «کلاژن» شناخته میشوند، اما مکانیسم اثر کاملاً متفاوتی دارند.
کلاژن پپتیدی (خوراکی)
پس از مصرف، پپتیدهای کلاژن در دستگاه گوارش جذب شده و وارد جریان خون میشوند. سپس به لایههای عمقی پوست میرسند و سلولهای مسئول تولید کلاژن، الاستین و اسید هیالورونیک را تحریک میکنند.
این فرآیند میتواند به موارد زیر کمک کند:
* افزایش استحکام ساختار داخلی پوست
* بهبود آبرسانی پوست
* افزایش خاصیت کشسانی
* سفتتر شدن پوست
* کاهش ظاهر چینوچروکها
کرمهای کلاژن
در مقابل، کرمهای کلاژن عمدتاً روی سطح پوست اثر میگذارند.
به گفته دکتر گویل، مولکولهای کلاژن آنقدر بزرگ هستند که نمیتوانند به لایههای عمقی پوست نفوذ کنند؛ بنابراین قادر نیستند مستقیماً تولید کلاژن جدید را افزایش دهند.
در عوض، این کرمها:
* رطوبت پوست را حفظ میکنند.
* از تبخیر آب جلوگیری میکنند.
* پوست را نرمتر و صافتر نشان میدهند.
* بهطور موقت ظاهری پرتر و شادابتر به پوست میبخشند.
البته برخی محصولات جدید حاوی پپتیدهای کوچکتر کلاژن هستند که ممکن است تا حدی به لایههای عمیقتر نفوذ کرده و اثرات زیستی محدودی داشته باشند.
کدام گزینه بهتر است؟
دکتر گویل معتقد است این دو روش رقیب یکدیگر نیستند، بلکه میتوانند مکمل هم باشند.
به گفته او:
* کلاژن خوراکی از درون به تقویت ساختار پوست کمک میکند.
* کرم کلاژن با حفظ رطوبت، ظاهر پوست را سریعتر بهبود میدهد.
بنابراین استفاده همزمان از هر دو، در کنار یک روتین مناسب مراقبت از پوست، میتواند مفید باشد.
اما تحقیقات علمی چه میگویند؟
یک مطالعه مروری که در سال ۲۰۲۵ در نشریه The American Journal of Medicine منتشر شد، نتایج ۲۳ کارآزمایی بالینی با بیش از ۱۴۰۰ شرکتکننده را بررسی کرد.
در نگاه اول، نتایج نشان میداد مصرف مکملهای کلاژن باعث:
* افزایش رطوبت پوست
* بهبود خاصیت ارتجاعی
* کاهش چینوچروک
میشود.
اما پژوهشگران پس از بررسی دقیقتر، مطالعات را بر اساس کیفیت علمی و منبع تأمین مالی دستهبندی کردند.
نتیجه جالب بود:
بیشتر مطالعاتی که نتایج مثبت گزارش کرده بودند، توسط شرکتهای تولیدکننده محصولات کلاژن تأمین مالی شده بودند.
وقتی فقط مطالعات مستقل و با کیفیت بالا بررسی شدند، دیگر هیچ اثر قابلتوجهی از مکملهای کلاژن بر:
* رطوبت پوست
* خاصیت ارتجاعی
* چینوچروک
مشاهده نشد.
به همین دلیل، نویسندگان این مرور علمی نتیجه گرفتند که در حال حاضر شواهد بالینی معتبر و مستقلی وجود ندارد که ثابت کند مکملهای خوراکی کلاژن میتوانند از پیری پوست پیشگیری کنند یا آن را درمان کنند.
چرا کلاژن برای پوست اهمیت دارد؟
دکتر فورتادو توضیح میدهد که کلاژن پروتئینی است که استحکام، انعطافپذیری و قوام پوست را حفظ میکند.
با افزایش سن، تولید طبیعی این پروتئین کاهش مییابد و در نتیجه:
* چینوچروکها ظاهر میشوند.
* خطوط ریز بیشتر میشوند.
* پوست دچار افتادگی میشود.
او میگوید اگرچه برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم کلاژن پپتیدی ممکن است طی چند ماه باعث بهبود آبرسانی و کاهش خطوط ریز شود، اما نتایج در افراد مختلف یکسان نیست و هنوز به پژوهشهای بلندمدت و مستقل بیشتری نیاز است.
برای داشتن پوستی سالم چه باید کرد؟
دکتر فورتادو تأکید میکند که هیچ مکمل یا کرمی جایگزین سبک زندگی سالم نمیشود.
برای حفظ سلامت پوست توصیه میشود:
* پروتئین کافی مصرف کنید.
* میوه و سبزیجات فراوان بخورید.
* از غذاهای سرشار از ویتامین C استفاده کنید.
* آب کافی بنوشید.
* هر روز از ضدآفتاب استفاده کنید.
* از مصرف سیگار خودداری کنید.
* خواب کافی و باکیفیت داشته باشید.
او در پایان میگوید:
«بهترین راه برای حفظ سلامت و جوانی پوست، ترکیبی از سبک زندگی سالم و استفاده از روشهای مراقبت از پوست است که پشتوانه علمی دارند.»
جمعبندی
بر اساس نظر متخصصان، لزومی ندارد بین کلاژن پپتیدی و کرم کلاژن یکی را انتخاب کنید. کرمهای کلاژن بیشتر با حفظ رطوبت، ظاهر پوست را بهطور موقت بهبود میدهند، در حالی که مکملهای خوراکی از نظر تئوری میتوانند از ساختار داخلی پوست حمایت کنند. با این حال، قویترین شواهد علمی مستقل تاکنون نشان ندادهاند که مکملهای خوراکی کلاژن بهطور قابلاعتماد باعث کاهش چینوچروک یا جوانسازی پوست شوند.
در نهایت، مهمترین عوامل برای داشتن پوستی سالم و شاداب همچنان تغذیه متعادل، دریافت پروتئین و ویتامین C کافی، خواب مناسب، پرهیز از سیگار، نوشیدن آب کافی و استفاده روزانه از ضدآفتاب هستند.